کتاب راه های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر اثر دکتر آزیتا محمودپور KDS-013

این کتاب پر فروش در حوزه آموزش کودک و دانش آموز به چند نوبت چاپ رسیده است

اطلاعات کتاب(خلاصه)

• نام محصول: کتاب راه های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی
• مولف: دکتر آزیتا محمودپور
• دسته بندی: کتاب و لوازم آموزشی کودک و نوجوان
• نوبت چاپ : اول
• ناشر: انتشارات گامی تا فرزانگان
• جلد: شومیز براق
• تعداد صفحه: 152
• ابعاد: 28 × 21 سانتیمتر
• وزن: 300 گرم
• قطع: رحلی
• همراه یک صفحه پک استیکر برای حل تمرینات

کتاب راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر

مقدمه؛ چرا رشد مهارت‌های ریاضی از دوره پیش‌دبستان اهمیت دارد؟

ریاضی برای کودک از زمانی آغاز نمی‌شود که وارد مدرسه شود و یادگیری اعداد، جمع و تفریق یا حل تمرین‌های کتاب درسی را شروع کند. کودک از سال‌های نخست زندگی، از طریق بازی، مشاهده، مقایسه، دسته‌بندی، ساختن، شمردن و تجربه کردن با مفاهیم مختلف ریاضی روبه‌رو می‌شود.

وقتی کودک اسباب‌بازی‌های خود را بر اساس رنگ یا اندازه جدا می‌کند، مکعب‌ها را روی هم می‌گذارد، تعداد مدادهایش را می‌شمارد، دو وسیله را با هم مقایسه می‌کند یا متوجه می‌شود که کدام قطعه در یک فضای مشخص جا می‌گیرد، در واقع در حال تجربه کردن مفاهیم ریاضی است.

به همین دلیل، آموزش ریاضی در دوره پیش‌دبستانی بهتر است فقط به حفظ کردن اعداد و پاسخ دادن به پرسش‌های مستقیم محدود نشود. کودک باید فرصت داشته باشد ببیند، لمس کند، جابه‌جا کند، مقایسه کند، حدس بزند، اشتباه کند، دوباره امتحان کند و درباره آنچه انجام می‌دهد صحبت کند.

منابع آموزشی معتبر در حوزه آموزش ریاضی دوران کودکی نیز بر اهمیت تجربه‌های روزمره، بازی، فعالیت‌های عملی، شمارش، الگوها، شکل‌ها، روابط فضایی، اندازه‌گیری و حل مسئله تأکید دارند.

کتاب «راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر» اثر دکتر آزیتا محمودپور نیز در همین فضای آموزشی قرار می‌گیرد و با محوریت فعالیت‌های عملی و تمرین‌های مناسب کودکان پیش‌دبستانی، می‌تواند در کنار فعالیت‌های روزمره خانه و برنامه‌های آموزشی مربیان مورد استفاده قرار گیرد.

مهارت ریاضی در کودک پیش‌دبستانی به چه معناست؟

وقتی از مهارت ریاضی کودک پیش‌دبستانی صحبت می‌کنیم، منظور فقط این نیست که کودک بتواند اعداد را از یک تا ده یا بیشتر به ترتیب بیان کند.مهارت ریاضی در این سن مجموعه‌ای از توانایی‌هاست که به کودک کمک می‌کند مقدار، اندازه، شکل، ترتیب، موقعیت، رابطه و الگو را بهتر درک کند.

برای مثال کودک ممکن است بتواند اعداد را پشت سر هم بگوید، اما هنوز درک کاملی از این موضوع نداشته باشد که عدد گفته‌شده واقعاً نشان‌دهنده تعداد چند شیء است. به همین دلیل، تجربه عملی و استفاده از اشیای واقعی اهمیت زیادی دارد. در فعالیت‌های ریاضی پیش‌دبستانی می‌توان مفاهیمی مانند موارد زیر را به کودک معرفی و تمرین کرد:

• شمارش
• شناخت عدد
• ارتباط عدد و مقدار
• مقایسه کم و زیاد
• بزرگ و کوچک
• بلند و کوتاه
• دسته‌بندی
• طبقه‌بندی
• ترتیب و توالی
• تشخیص الگو
• شناخت شکل‌ها
• روابط فضایی
• اندازه‌گیری‌های ساده
• حل مسئله
• مشاهده و مقایسه
• استدلال و یافتن رابطه میان اشیا

این مهارت‌ها به صورت جدا از زندگی کودک وجود ندارند؛ بلکه می‌توان آنها را در بازی و فعالیت‌های روزمره نیز مشاهده و تمرین کرد.

هوش تحلیلی چیست؟

هوش تحلیلی را می‌توان به زبان ساده، توانایی فرد برای بررسی اطلاعات، پیدا کردن رابطه میان آنها، مقایسه، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رسیدن به یک نتیجه دانست. برای کودک پیش‌دبستانی، این توانایی الزاماً با مسئله‌های پیچیده یا محاسبات ریاضی نشان داده نمی‌شود. مثلاً اگر از کودک بپرسیم: «کدام قطعه به این قسمت می‌خورد؟» یا: «اگر این قطعه را برداریم، چه اتفاقی برای ساختمانمان می‌افتد؟» یا: «کدام گروه تعداد بیشتری دارد؟» کودک برای پاسخ دادن باید مشاهده کند، مقایسه کند و رابطه میان عناصر را درک کند. بنابراین، بسیاری از بازی‌ها و فعالیت‌های ساده می‌توانند زمینه‌ای برای تمرین تفکر تحلیلی باشند.

هوش تحلیلی چه ارتباطی با یادگیری ریاضی دارد؟

ریاضی فقط محاسبه نیست. بخش مهمی از یادگیری ریاضی به درک رابطه‌ها و الگوها مربوط می‌شود.کودک هنگام انجام یک فعالیت ریاضی ممکن است لازم باشد:

• دو چیز را با هم مقایسه کند؛
• اشیا را بر اساس یک ویژگی دسته‌بندی کند؛
• ترتیب خاصی را تشخیص دهد؛
• حدس بزند چه چیزی بعد از یک الگو قرار می‌گیرد؛
• یک شکل را از میان چند شکل پیدا کند؛
• راهی برای رسیدن به یک پاسخ پیدا کند؛
• تعداد اشیا را تعیین کند؛
• یا موقعیت یک شیء را نسبت به شیء دیگر تشخیص دهد.

این فعالیت‌ها به تدریج کودک را با نوعی تفکر منظم و رابطه‌ای آشنا می‌کنند.در آموزش ریاضی دوره پیش‌دبستان، توجه به الگوها، روابط، شمارش، مقدار، شکل و فضا از پایه‌های مهم یادگیری ریاضی به شمار می‌رود.

مهم‌ترین مهارت‌های پیش‌نیاز ریاضی در دوره پیش‌دبستان

۱. شمارش

شمارش یکی از نخستین مهارت‌های ریاضی است که کودک با آن آشنا می‌شود.

اما بهتر است شمارش صرفاً به حفظ کردن ترتیب اعداد محدود نباشد. کودک باید به تدریج ارتباط میان عدد و تعداد واقعی اشیا را نیز تجربه کند.برای مثال می‌توان از کودک خواست: «سه مداد برایت بیاور.» یا  «بیا ببینیم چند ماشین اسباب‌بازی داریم.» در چنین فعالیت‌هایی کودک هم عدد را می‌شنود و هم مفهوم مقدار را تجربه می‌کند.

۲. شناخت عدد و مقدار

شناختن شکل نوشتاری عدد با درک مقدار آن یکسان نیست. کودک ممکن است عدد «۵» را بشناسد، اما هنوز ارتباط کاملی میان این نماد و پنج شیء واقعی برقرار نکرده باشد. استفاده از مهره، مکعب، دکمه، مداد، اسباب‌بازی و دیگر اشیای قابل لمس می‌تواند به کودک کمک کند ارتباط میان عدد، شمارش و مقدار را بهتر تجربه کند.

۳. مقایسه

کودک در زندگی روزمره دائماً با مقایسه روبه‌رو است:

• کدام لیوان بزرگ‌تر است؟
• کدام مداد کوتاه‌تر است؟
• کدام گروه اسباب‌بازی بیشتری دارد؟
• کدام برج بلندتر است؟

مقایسه کردن یکی از فعالیت‌های ساده اما مهم برای رشد تفکر ریاضی است.

۴. دسته‌بندی و طبقه‌بندی

چند شیء را جلوی کودک قرار دهید و از او بخواهید آنها را به روش خودش دسته‌بندی کند. ممکن است کودک ابتدا اشیا را بر اساس رنگ جدا کند و سپس بر اساس شکل یا اندازه.این فعالیت ساده به کودک کمک می‌کند ویژگی‌های  مشترک و متفاوت اشیا را تشخیص دهد.

۵. ترتیب و توالی

درک ترتیب نیز بخشی از تفکر ریاضی است. برای مثال: اول، دوم و سوم/ کوچک، متوسط و بزرگ / صبح، ظهر و شب

یا قرار گرفتن چند تصویر در یک توالی منطقی. می‌توان از کودک خواست تصاویر یک داستان کوتاه را به ترتیب اتفاقات مرتب کند.

۶. تشخیص الگو

الگوها در همه جا دیده می‌شوند؛ در لباس، کاشی، موسیقی، طبیعت و حتی برنامه روزانه. برای مثال: دایره، مربع، دایره، مربع، ... کودک می‌تواند حدس بزند بعد از مربع چه چیزی قرار می‌گیرد. تشخیص و ساختن الگوها از فعالیت‌های مهم برای شکل‌گیری تفکر رابطه‌ای و ریاضی است. منابع آموزشی دوره کودکی نیز الگوها را یکی از پایه‌های مهم تفکر ریاضی معرفی می‌کنند.

۷. شناخت شکل‌ها

دایره، مربع، مثلث، مستطیل و شکل‌های دیگر را می‌توان از طریق بازی و مشاهده به کودک معرفی کرد. برای مثال:

• «چه چیزهایی در خانه گرد هستند؟»
• «کدام وسیله شبیه مستطیل است؟»
• «می‌توانی یک مثلث در اطرافت پیدا کنی؟»

به این ترتیب، کودک شکل‌ها را فقط در یک صفحه آموزشی نمی‌بیند، بلکه آنها را در محیط واقعی خود نیز جست‌وجو می‌کند.

۸. روابط فضایی

مفاهیمی مانند موارد زیر، از مفاهیم مهم برای رشد درک فضایی کودک هستند.:

• بالا و پایین
• داخل و خارج
• جلو و پشت
• کنار
• بین
• نزدیک و دور

ساختن با مکعب‌ها، بازی با پازل و قرار دادن اشیا در موقعیت‌های مختلف می‌تواند فرصت خوبی برای تمرین این مفاهیم باشد. روابط فضایی همچنین یکی از پایه‌های مهم تفکر ریاضی بعدی محسوب می‌شود.

۹. اندازه‌گیری و مقایسه اندازه‌ها

کودک پیش‌دبستانی می‌تواند مفاهیم ساده‌ای مانند بلندتر، کوتاه‌تر، سنگین‌تر، سبک‌تر، بیشتر، کمتر، پر و خالی را از طریق تجربه روزمره بیاموزد. برای مثال:

• «کدام بطری آب بیشتری دارد؟»
• «کدام برج بلندتر است؟»
• «کدام جعبه سنگین‌تر به نظر می‌رسد؟»

هدف در این مرحله، آموزش رسمی و پیچیده اندازه‌گیری نیست؛ بلکه ایجاد تجربه و واژگان مناسب برای درک این مفاهیم است.

چرا فعالیت عملی برای آموزش ریاضی به کودک اهمیت دارد؟

کودک پیش‌دبستانی جهان را تا حد زیادی از طریق تجربه و تعامل با محیط می‌شناسد. به همین دلیل، وقتی یک مفهوم ریاضی به صورت عملی تجربه شود، کودک فرصت پیدا می‌کند آن را با مشاهده و عمل درک کند. برای مثال، به جای اینکه فقط بگوییم: «پنج چیست؟» می‌توانیم پنج مهره را جلوی کودک بگذاریم و با هم بشماریم. یا به جای توضیح طولانی درباره اندازه، دو مداد با اندازه متفاوت در اختیار کودک قرار دهیم و بپرسیم: «به نظرت کدام‌یک بلندتر است؟ از کجا فهمیدی؟»

این نوع فعالیت‌ها، ریاضی را از یک مفهوم انتزاعی به تجربه‌ای ملموس تبدیل می‌کنند. در منابع تخصصی آموزش ریاضی کودکان نیز بر استفاده از اشیای قابل لمس، بازی، ساخت‌وساز، پازل، شمارش و فعالیت‌های روزمره برای ایجاد تجربه‌های ریاضی تأکید شده است.

نقش بازی در رشد مهارت‌های ریاضی

بازی یکی از طبیعی‌ترین شیوه‌های یادگیری کودک است. در یک بازی ساده ممکن است کودک هم‌زمان:

• بشمارد؛
• مقایسه کند؛
• نوبت را رعایت کند؛
• الگو را تشخیص دهد؛
• شکل‌ها را بشناسد؛
• تصمیم بگیرد؛
• مسئله‌ای را حل کند؛
• و نتیجه انتخاب خود را مشاهده کند.

برای نمونه، بازی‌های صفحه‌ای ساده که کودک در آنها مهره خود را بر اساس عدد تاس حرکت می‌دهد، می‌توانند فرصت‌هایی برای شمارش، شناخت عدد، مقایسه و درک ترتیب اعداد ایجاد کنند. بنابراین آموزش ریاضی در این سن لزوماً نباید شبیه کلاس درس رسمی باشد. گاهی یک بازی ساده، یک پازل، چند قطعه ساختنی یا حتی مرتب کردن اسباب‌بازی‌ها می‌تواند زمینه مناسبی برای یادگیری ریاضی ایجاد کند.

چگونه در خانه مهارت‌های ریاضی کودک را تقویت کنیم؟

والدین برای تمرین مفاهیم ریاضی لزوماً به وسایل آموزشی تخصصی نیاز ندارند. محیط خانه سرشار از فرصت‌های ساده برای یادگیری است. هنگام خرید از کودک بخواهید دو یا سه نوع میوه را بشمارد. مثلاً: «چند سیب داریم؟» «تعداد پرتقال‌ها بیشتر است یا سیب‌ها؟» هنگام مرتب کردن وسایل از کودک بخواهید جوراب‌ها را بر اساس رنگ یا اندازه دسته‌بندی کند. هنگام آشپزی می‌توان درباره تعداد، اندازه، مقدار، پر و خالی و ترتیب صحبت کرد. هنگام بازی با مکعب‌ها از کودک بپرسید: «چطور می‌توانی برج بلندتری بسازی؟» یا: «اگر یک قطعه دیگر اضافه کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟» هنگام پیاده‌روی می‌توان شکل‌ها، الگوها و تعداد اشیای محیط را با کودک مشاهده کرد. این فعالیت‌ها با زندگی واقعی کودک ارتباط دارند و به همین دلیل می‌توانند یادگیری ریاضی را برای او ملموس‌تر کنند.

چند فعالیت ساده برای رشد مهارت ریاضی کودک

فعالیت اول: پیدا کردن اشیای هم‌شکل، از کودک بخواهید در اتاق اشیای گرد، مربع یا مستطیل‌شکل را پیدا کند.

فعالیت دوم: ساختن الگو، با چند مهره یا قطعه رنگی الگویی مانند: قرمز ـ آبی ـ قرمز ـ آبی بسازید و از کودک بخواهید ادامه آن را ایجاد کند.

فعالیت سوم: کدام بیشتر است؟ دو گروه از اشیای کوچک ایجاد کنید و از کودک بخواهید آنها را مقایسه کند.

فعالیت چهارم: مرتب کردن، چند وسیله با اندازه‌های متفاوت در اختیار کودک قرار دهید و بخواهید آنها را از کوچک به بزرگ مرتب کند.

فعالیت پنجم: ساختن با مکعب، از کودک بخواهید با تعداد مشخصی مکعب یک سازه بسازد. سپس درباره تعداد قطعات، ارتفاع و شکل آن صحبت کنید.

فعالیت ششم: پازل، پازل‌ها علاوه بر سرگرمی، می‌توانند فرصت‌هایی برای شناخت شکل، رابطه فضایی، مقایسه و حل مسئله ایجاد کنند.

نقش والدین در آموزش ریاضی به کودک

مهم‌ترین نقش والدین لزوماً آموزش مستقیم و رسمی نیست. والد می‌تواند با پرسیدن سؤال‌های مناسب، ایجاد فرصت تجربه و همراهی با کودک به رشد تفکر ریاضی او کمک کند. به جای اینکه همیشه پاسخ را بگوییم، گاهی بهتر است بپرسیم:

• «خودت چه فکری می‌کنی؟»
• «چطور می‌توانیم بفهمیم؟»
• «راه دیگری هم وجود دارد؟»
• «اگر یکی دیگر اضافه کنیم چه می‌شود؟»
• «چرا فکر می‌کنی این قسمت اینجا قرار می‌گیرد؟»

این سؤال‌ها کودک را به مشاهده، توضیح دادن و فکر کردن دعوت می‌کنند. همچنین بهتر است اشتباه کودک را بخشی طبیعی از فرایند یادگیری بدانیم. هدف فعالیت‌های پیش‌دبستانی فقط رسیدن سریع به پاسخ صحیح نیست؛ بلکه فرصت فکر کردن و تجربه کردن نیز اهمیت دارد.

نقش مربی پیش‌دبستانی در رشد مهارت‌های ریاضی

مربی می‌تواند محیطی ایجاد کند که ریاضی در بخش‌های مختلف فعالیت روزانه کودک حضور داشته باشد. برای مثال:

• در زمان بازی با مکعب‌ها، درباره اندازه و شکل صحبت شود.
• در زمان جمع‌آوری وسایل، دسته‌بندی و شمارش انجام شود.
• در فعالیت‌های هنری، الگوها و شکل‌ها مورد توجه قرار گیرند.
• در بازی‌های گروهی، شمارش و ترتیب تمرین شود.
• در زمان قصه‌گویی، از مفاهیم مربوط به اندازه، تعداد، ترتیب و موقعیت استفاده شود.

در واقع، ریاضی می‌تواند در بسیاری از فعالیت‌های پیش‌دبستانی حضور داشته باشد، بدون اینکه هر بار به شکل یک «درس ریاضی» ارائه شود. منابع تخصصی آموزش سال‌های اولیه نیز بر استفاده از زبان ریاضی در فعالیت‌های روزمره و ایجاد محیط غنی از تجربه‌های ریاضی تأکید می‌کنند.

هنگام آموزش ریاضی به کودک از چه چیزهایی بهتر است پرهیز کنیم؟

مقایسه کودک با دیگران: سرعت یادگیری کودکان یکسان نیست. مقایسه مداوم کودک با خواهر، برادر، همکلاسی یا دوستان می‌تواند تجربه یادگیری را برای او ناخوشایند کند.

تبدیل همه فعالیت‌ها به آزمون: اگر هر فعالیت با پرسش‌های پشت سر هم و انتظار پاسخ فوری همراه شود، ممکن است فرصت تجربه و بازی کاهش پیدا کند.

اصرار بر پاسخ سریع: کودک گاهی به زمان نیاز دارد تا مشاهده و فکر کند.

تمرکز بیش از حد بر حفظ کردن: حفظ ترتیب اعداد مفید است، اما درک مقدار، رابطه، الگو، شکل و کاربرد عدد نیز اهمیت دارد.

ترساندن کودک از ریاضی: ریاضی بهتر است به عنوان بخشی از کشف دنیای اطراف معرفی شود، نه موضوعی دشوار و ترسناک.

معرفی کتاب «راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر»

کتاب «راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر» اثر دکتر آزیتا محمودپور از آثاری است که با هدف فعالیت و تمرین برای رشد توانایی‌های ذهنی و مهارت‌های ریاضی کودکان خردسال طراحی شده است. بر اساس معرفی موجود از آثار این مجموعه، کتاب‌های این گروه برای سنین حدود ۳ تا ۵ سال و با تمرکز بر فعالیت‌های کاربردی و تمرین‌های مرتبط با رشد مهارت‌های کودکان معرفی شده‌اند. با توجه به ماهیت کتاب، می‌توان آن را در کنار فعالیت‌های روزمره کودک و برنامه‌های آموزشی پیش‌دبستانی مورد استفاده قرار داد؛ یعنی کتاب نباید جایگزین بازی، تجربه واقعی و تعامل کودک با محیط شود، بلکه می‌تواند یکی از ابزارهای فعالیت و تمرین باشد.

رویکرد کتاب به تقویت مهارت‌های تحلیلی و ریاضی

عنوان کتاب از دو محور مهم تشکیل شده است: هوش تحلیلی و هوش ریاضی. این دو موضوع در سال‌های پیش‌دبستانی می‌توانند از طریق فعالیت‌هایی مانند مشاهده، مقایسه، دسته‌بندی، تشخیص رابطه، شناخت الگو، توجه به جزئیات و حل مسئله‌های متناسب با سن کودک تمرین شوند. اهمیت چنین فعالیت‌هایی در این است که کودک فقط یک پاسخ را حفظ نمی‌کند، بلکه با موقعیتی روبه‌رو می‌شود که لازم است درباره آن فکر کند و از اطلاعات موجود برای رسیدن به پاسخ استفاده کند.

فعالیت‌های عملی؛ بخش مهم یادگیری ریاضی کودک

یکی از نکات مهم درباره آموزش ریاضی در دوره پیش‌دبستانی این است که کودک باید تا حد امکان با مفاهیم ریاضی درگیر شود. دیدن، لمس کردن، جابه‌جا کردن، مرتب کردن، شمردن، ساختن و مقایسه کردن، تجربه‌هایی هستند که می‌توانند به کودک در شکل‌گیری مفاهیم اولیه کمک کنند. به همین دلیل، فعالیت‌های کتاب را می‌توان بخشی از یک برنامه گسترده‌تر دانست که در آن کودک در خانه یا پیش‌دبستان، هم فعالیت‌های کتاب را انجام می‌دهد و هم مفاهیم مشابه را در محیط واقعی تجربه می‌کند.

استیکر چه نقشی در این کتاب دارد؟

وجود استیکر در عنوان کتاب، علاوه بر جذابیت ظاهری، می‌تواند به فعالیت‌محور شدن تجربه کودک کمک کند. برای کودک پیش‌دبستانی، چسباندن استیکر، انتخاب تصویر، قرار دادن آن در جای مناسب و دنبال کردن دستور یک فعالیت می‌تواند خود بخشی از تجربه یادگیری باشد. البته ارزش آموزشی استیکر به تنهایی نیست؛ بلکه زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کودک هنگام استفاده از آن، مفهومی مانند تعداد، ترتیب، دسته‌بندی، شکل، موقعیت یا الگو را نیز تمرین کند.

کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

برای کودکان پیش‌دبستانی

مخاطب اصلی این اثر، کودکان دوره پیش‌دبستان هستند؛ کودکانی که در مرحله مهمی از شکل‌گیری مفاهیم اولیه عدد، مقدار، شکل، رابطه، الگو و تفکر منطقی قرار دارند. فعالیت‌های کتاب می‌تواند فرصتی برای تمرین این مهارت‌ها در قالبی متناسب با سن کودک فراهم کند.

برای والدین

والدین می‌توانند از کتاب به عنوان ابزاری برای فعالیت مشترک با کودک استفاده کنند. بهتر است والد در کنار کودک حضور داشته باشد، دستور فعالیت را برای او توضیح دهد و در صورت نیاز با سؤال‌های ساده، او را به فکر کردن هدایت کند.

برای مربیان پیش‌دبستانی

مربیان نیز می‌توانند از فعالیت‌های کتاب به عنوان یکی از ابزارهای تکمیلی برنامه آموزشی خود استفاده کنند. البته بهتر است فعالیت‌های کتاب با بازی، کار گروهی، فعالیت حرکتی، ساخت‌وساز و تجربه‌های واقعی کودک ترکیب شوند.

چگونه از این کتاب بهتر استفاده کنیم؟

برای استفاده مؤثرتر از یک کتاب فعالیتی، لازم نیست کودک تمام تمرین‌ها را پشت سر هم انجام دهد. بهتر است:

۱. فعالیت را متناسب با توانایی کودک انتخاب کنید. اگر یک فعالیت برای کودک بسیار دشوار است، می‌توان آن را ساده‌تر کرد.

۲. کودک را برای پاسخ سریع تحت فشار قرار ندهید. فرصت فکر کردن بخشی از فعالیت است.

۳. از کودک بخواهید درباره پاسخ خود صحبت کند. مثلاً: «چرا این را انتخاب کردی؟»

۴. فعالیت کتاب را به دنیای واقعی ارتباط دهید. اگر کودک در کتاب با مفهوم بزرگ و کوچک روبه‌رو شده است، می‌توانید بعد از آن دو وسیله واقعی را نیز با هم مقایسه کنید.

۵. اشتباه را فرصتی برای یادگیری بدانید. اگر پاسخ کودک اشتباه بود، به جای اعلام فوری پاسخ صحیح، می‌توان دوباره فعالیت را با او بررسی کرد.

۶. بین فعالیت و بازی تعادل برقرار کنید. قرار نیست کودک ساعت‌ها پشت میز بنشیند. فعالیت کوتاه، متنوع و متناسب با سن معمولاً با ماهیت دوره پیش‌دبستان سازگارتر است.

چند ایده برای همراه کردن کتاب با فعالیت‌های روزمره

اگر در کتاب فعالیتی درباره شمارش انجام شده است، می‌توان همان مفهوم را با اسباب‌بازی‌های کودک تمرین کرد.

اگر فعالیتی درباره شکل‌هاست، می‌توان از کودک خواست شکل‌های مشابه را در خانه پیدا کند.

اگر موضوع الگو است، می‌توان با مهره، لگو یا حتی قاشق و چنگال یک الگو ساخت.

اگر موضوع مقایسه است، دو لیوان یا دو جعبه با اندازه متفاوت را در اختیار کودک قرار داد.

اگر فعالیت درباره موقعیت فضایی است، می‌توان از دستورهایی مانند: «عروسک را کنار جعبه بگذار.» «ماشین را داخل جعبه قرار بده.» «مکعب را روی میز بگذار.» استفاده کرد.

به این ترتیب، کتاب از یک فعالیت کاغذی به نقطه شروع یک تجربه واقعی تبدیل می‌شود.

درباره نویسنده؛ دکتر آزیتا محمودپور

دکتر آزیتا محمودپور نویسنده مجموعه‌ای از کتاب‌های آموزشی و تمرینی برای کودکان است که موضوعاتی مانند مهارت‌های شناختی، حافظه، دقت و توجه و مهارت‌های مرتبط با یادگیری را دربرمی‌گیرند.از آثار شناخته‌شده ایشان در همین زمینه می‌توان به کتاب‌های: روش‌ها و راهبردهای تقویت حافظه؛ به همراه تمرین‌های حافظه، روش‌ها و راهبردهای تقویت دقت و توجه؛ به همراه تمرین‌های دقت و توجه، راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی اشاره کرد. در معرفی کتاب‌های ایشان، توجه به فعالیت و تمرین برای پرورش مهارت‌های کودکان، جایگاه قابل توجهی دارد.

یک نکته مهم درباره مفهوم «تقویت هوش»

عنوان کتاب از عبارت «تقویت هوش تحلیلی و ریاضی» استفاده می‌کند. در استفاده آموزشی از چنین کتاب‌هایی بهتر است مفهوم آن را با دقت در نظر بگیریم. فعالیت‌های آموزشی و تمرین‌های مناسب می‌توانند فرصت تمرین و رشد مهارت‌هایی مانند مشاهده، مقایسه، طبقه‌بندی، تشخیص الگو، شمارش، حل مسئله و استدلال را فراهم کنند؛ اما نباید از یک کتاب فعالیتی انتظار داشت که به تنهایی هوش کودک را به شکل قطعی یا قابل اندازه‌گیری افزایش دهد. هدف اصلی در دوره پیش‌دبستانی، ایجاد تجربه‌های غنی، متنوع و متناسب با سن است تا کودک بتواند با مفاهیم مختلف آشنا شود و از فکر کردن و حل مسئله لذت ببرد.

جمع‌بندی

دوره پیش‌دبستانی زمان مهمی برای آشنایی کودک با بسیاری از مفاهیم پایه ریاضی است. این مفاهیم فقط در اعداد و محاسبات خلاصه نمی‌شوند؛ بلکه شمارش، مقدار، مقایسه، طبقه‌بندی، الگو، شکل، اندازه، روابط فضایی و حل مسئله نیز بخش مهمی از یادگیری ریاضی کودک را تشکیل می‌دهند. آموزش این مفاهیم نیز لزوماً نباید به شکل درس رسمی انجام شود. بازی، فعالیت عملی، ساختن، پازل، مشاهده محیط، مرتب کردن وسایل و گفت‌وگوی روزمره همگی می‌توانند فرصت‌هایی برای تجربه ریاضی باشند. منابع تخصصی آموزش کودکان نیز بر همین نوع تجربه‌های معنادار و بازی‌محور تأکید دارند. کتاب «راه‌های تقویت هوش تحلیلی و ریاضی + استیکر» اثر دکتر آزیتا محمودپور را نیز می‌توان در همین چارچوب دید؛ کتابی فعالیت‌محور برای کودکان پیش‌دبستانی که می‌تواند در کنار همراهی والدین و مربیان، بازی و تجربه‌های واقعی کودک مورد استفاده قرار گیرد. مهم‌تر از آنکه کودک فقط پاسخ درست یک تمرین را پیدا کند، این است که فرصت مشاهده، فکر کردن، آزمون کردن، اشتباه کردن و پیدا کردن راه‌حل را داشته باشد.

در نهایت، هدف آموزش ریاضی در سال‌های نخست کودکی، فقط آماده کردن کودک برای حل مسائل ریاضی مدرسه نیست؛ بلکه کمک به او برای دقیق‌تر دیدن، مقایسه کردن، پیدا کردن رابطه‌ها، پرسیدن، استدلال کردن و حل مسئله در دنیای پیرامون است.

منابع References

گروه آموزشی مهارت های یادگیری کودکان(گام یک)

• کانال تلگرام:       game_yek 
• اینستاگرام:        game_yek
• پیام رسان ایتا: 09302868121